Pandemia zwiększyła ubóstwo energetyczne

24 maja 2021

Podczas pandemii przez większość czasu musieliśmy pozostawać w domu. Przy intensywniejszym korzystaniu z urządzeń grzewczych i elektrycznych przełożyło się to na zwiększenie wysokości rachunków, ale także na wzrost ubóstwa energetycznego w naszym kraju. Polski Instytut Ekonomiczny opublikował badanie wpływu pandemii COVID-19 na zjawisko ubóstwa energetycznego przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Szczecińskiego.

Ubóstwo energetyczne w 2020 r. wzrosło w Polsce do 21,4 proc., czyli o blisko 14 proc. wobec 2019 r. – wskazano w badaniu. Nasiliły je utrata pracy i spadek zarobków, szczególnie u osób o najniższych i średnich dochodach. Udział wydatków na nośniki energii w 2020 roku w stosunku do dochodu rozporządzalnego na osobę wzrósł w porównaniu z 2019 r. średnio o 1,3 proc. Największy procentowy wzrost wydatków dotyczył osób najmniej zarabiających (2,4 proc.), a najmniejszy najzamożniejszych (0,4 proc.). Analitycy rekomendują m.in. “wprowadzenie programów socjalnych mających poprawić warunki finansowe gospodarstw domowych, a także programów związanych z efektywnością energetyczną i rozwojem OZE, co z kolei powinno zmniejszyć zapotrzebowanie na energię i związane z tym koszty”. Podkreślono, że nie wystarczy stwarzać osłon socjalnych, a trzeba zmniejszyć zapotrzebowanie budynków na energię.

Gdzie jest potencjał?

Główną barierą dla przeprowadzenia termomodernizacji są ograniczone możliwości jej finansowania przez prywatnych właścicieli. Dotychczasowe programy wsparcia, choć i tak niewystarczające, były kierowane prawie wyłącznie do właścicieli budynków wielorodzinnych lub publicznych. Budynki jednorodzinne stanowiły zaledwie 3% beneficjentów państwowego funduszu termomodernizacji.

Potencjałem do zmniejszenia ubóstwa energetycznego byłby szerzej zakrojony program kompleksowej termomodernizacji istniejących budynków. Wiele się mówi o czystym powietrzu, ale w powszechnej świadomości kojarzy się to głównie ze zmianą źródła ciepła. Należy położyć większy nacisk na wszystkie prace, które spowodują że budynek będzie zużywał mniej energii, czyli na termomodernizację, wymianę okien, usprawnienie instalacji i stworzyć odrębny program termomodernizacji budynków jako podstawę osiągania celu efektywności energetycznej przez redukcję zapotrzebowania na energię. Modernizacja budynków na szeroką skalę przyczyniłaby się do zmniejszenia ubóstwa energetycznego.

Ważna jest edukacja

Ostatnio NFOŚiGW ogłosił, że przeznacza 11 mln zł na programy edukacyjne zachęcające do udziału w programie Czyste Powietrze. Chodzi o dotarcie z informacją o tym programie do właścicieli domów jednorodzinnych z terenów gmin wiejskich i wiejsko-miejskich oraz osób mniej zamożnych, zagrożonych ubóstwem energetycznym. Celem akcji jest kształtowanie postaw właścicieli domów jednorodzinnych, aby chcieli wymienić nieefektywne źródła ciepła i przeprowadzić termomodernizację domów. Tym razem termomodernizacja, najlepiej głęboka, została przedstawiona jako równie ważna jak wymiana źródła ciepła.
I jest to dobry kierunek, bo wymiana tzw. kopciuchów nie wystarczy, by płacić mniejsze rachunki za ogrzewanie i mieć w domu komfort termiczny. Nieocieplone domy po wymianie pieca nie stają się energooszczędne.

Proste zasady

Niezależnie od tego, czy kompleksowa termomodernizacja odbywa się od razu, czy jest rozłożona na kilka etapów, należy przestrzegać podstawowej zasady, znanej jako „Trias energetica”. Najpierw należy zminimalizować w budynku zapotrzebowanie na energię, oczywiście przy pełnym zachowaniu warunków komfortu cieplnego, co uzyskuje się poprzez zmniejszenie strat ciepła przez wszystkie elementy budynku mające kontakt ze środowiskiem zewnętrznym. Odpowiednia izolacja cieplna i szczelność obudowy mogą zmniejszyć zapotrzebowanie na energię o 50–70%, a więc w znacznie większym stopniu niż jakiekolwiek inne środki. Dopiero wówczas powinno się zaprojektować system grzewczy. Mniejsze zapotrzebowanie na energię to mniejsza instalacja i kocioł, a także niższy koszt inwestycji.

Realizacja powyższych dwóch działań otwiera możliwość skorzystania z kosztowniejszych źródeł energii, w tym ze źródeł odnawialnych lub wykorzystania paliw konwencjonalnych w zaawansowanych technologicznie systemach grzewczych.

Opublikowane przez:
Jolanta Ciesielska
W Stowarzyszeniu MIWO zajmuje się komunikacją i marketingiem
NASZ BLOG
raport 6 paliwo

Szóste paliwo

Energia zaoszczędzona nazywana jest często „szóstym paliwem”, po węglu, ropie, gazie, energii atomowej oraz odnawialnej. Nie musimy takiego paliwa produkować ani wydobywać, wystarczy je zaoszczędzić.

Czytaj więcej ->

Głęboka renowacja raport

Przyspieszyć głęboką renowację budynków

Co zrobić, by unijna Fala Renowacji odniosła sukces? Czy dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków może mieć wpływ na włączenie głębokiej renowacji do głównego nurtu unijnej polityki? Na te pytania stara się odpowiedzieć raport „Deep renovation – shifting from exception to standard practice in EU policy” opublikowany w listopadzie br. przez Buildings Performance Institute Europe.

Czytaj więcej ->

smog

Nie chcą ogrzewać węglem

Okazuje się, że aż 65 proc. mieszkańców woj. śląskiego poparłoby wprowadzenie zakazu ogrzewania węglem w całym regionie. Taki wniosek wynika z przeprowadzonego przez Polski Alarm Smogowy (PAS) badania opinii publicznej na Śląsku. To optymistyczny wynik, ale jednocześnie okazuje się aż 32 proc. pytanych nie słyszało o obowiązku wymiany starych pieców. A w woj. śląskim od […]

Czytaj więcej ->

logotyp Renovate Europe

Co wynika z badania 18 krajów unijnych?

Renovate Europe, inicjatywa wielu firm i organizacji europejskich działających na rzecz efektywności energetycznej, zwraca uwagę na konieczność zmniejszenia zapotrzebowania na energię w budynkach w Unii Europejskiej o 80 proc. do 2050 r. Jest to możliwe dzięki odpowiedniemu prawodawstwu oraz ambitnym programom renowacji zasobów budowlanych w krajach unijnych.

Czytaj więcej ->

liniawelna mineralna
NASZ BLOG - kliknij po więcej